Trung Tâm Xét Nghiệm ADN tại HCM

ĐC : 37 Hoàng Văn Thụ, F 15, Phú Nhuận, HCM
  ĐT : (028) 6292 0852 - 0906 717 066

Công nghệ ADN trong công cuộc truy bắt tội phạm

Làm cách nào mà những nhà điều tra có khả năng nhận diện tên cướp chỉ thông qua một sợi tóc? Làm sao họ có thể biến chúng thành tang chứng để đưa hắn ra trước vành móng ngựa? Từ một mẩu khăn ăn, bã kẹo cao su, một bãi tiểu bậy… những chứng cứ rành rành không thể chối cãi do công nghệ ADN tân tiến khám phá ra đã giúp cảnh sát bắt những kẻ thủ ác phải nhận hình phạt thích đáng của mình.

1. Công nghệ ADN – Vũ khí tối thượng để phòng chống tội phạm

Nhiều thập kỷ trước đây, quá trình phá án của cảnh sát không được khoa học kỹ thuật hỗ trợ nhiều như hiện nay, đó cũng là lý do mà rất nhiều vụ án hàng chục năm trước đã rơi vào bế tắc và không thể giải quyết được cho đến ngày hôm nay.

Nếu như bạn là fan hâm mộ thường xuyên theo dõi những bộ phim hình sự, hẳn bạn sẽ không còn xa lạ gì với cảnh tượng 1 tên cướp đột nhập vào căn hộ, vô tình để rơi lại một vài cọng tóc, và bất hạnh thay cho hắn, cọng tóc này lại trở thành một chứng cứ quý hơn vàng để tống hắn vào thẳng xà lim. Nhưng làm cách nào mà những nhà điều tra có khả năng nhận diện tên cướp chỉ thông qua một sợi tóc? Làm sao họ có thể biến chúng thành tang chứng đủ khả năng đưa hắn ra trước vành móng ngựa?
Từ năm 1984, nhà di truyền học Alec Jeffreys tại đại học Leicester (Anh) đã phát minh ra kỹ thuật nhận diện bằng ADN, mở ra phương pháp giám định mới cho công nghệ truy tìm tội phạm
xet nghiem adn
Công nghệ nhận diện khuôn mặt
Những năm về sau này, công nghệ phân tích và xét nghiệm ADN ngày một tinh vi và hiện đại hơn, các nhà giám định thậm chí còn phân biệt được những chuỗi di truyền từ cặp song sinh, nhờ đó hóa giải được biết bao vụ án có tình tiết phức tạp. Có thể nói công nghệ ADN đã đóng góp một vai trò cực kỳ quan trọng không chỉ giúp nhận diện được tội phạm mà còn giúp giải oan cho người vô tội, trả lại công bằng cho nạn nhân và gia đình của họ.
Vì sao ADN lại có khả năng nhận diện lớn đến vậy? Quay trở lại một chút với những bài giảng sinh học lớp 12: ADN của bạn được cấu trúc nên từ 4 loại nucleotide, và chính cách sắp xếp rất đa dạng của những nucleotide này làm cho ADN của bạn trở nên độc nhất vô nhị – nó chỉ có thể là của bạn chứ không phải của ai khác (chỉ trừ những trường hợp bạn có một người anh em song sinh nào đó)

2. Thu thập chứng cứ

Từ nhiều năm nay, dấu vân tay đã trở thành một tiêu chuẩn vàng trong việc khởi tố một nhân vật nào đó. Nhưng với sự phát triển vượt bậc của công nghệ ADN, ngai vàng này giờ đã thuộc về những bằng chứng ADN – vì dù cho những tên tội phạm này có cẩn thận đến mức nào đi chăng nữa, hắn cũng sẽ để lại một thứ gì đó ở lại hiện trường. Tóc, máu, da, mồ hôi, chất nhờn…, chỉ cần vài tế bào của hắn nằm lại hiện trường đã là quá đủ cho việc nhận diện. Vì những lý do này, cơ quan chức năng luôn dành một sự quan tâm đặc biệt cho hiện trường vụ phạm tội.

Những thứ sau thường sẽ là nguồn tìm kiếm ADN “ưa thích”:

1. Vũ khí: ví dụ như gậy gộc, rìu, dao…, nơi mà máu, mồ hôi, da… thường hiện diện.
2. Mũ hay mặt nạ: bạn có thể dễ dàng nhặt được vài sợi tóc, mồ hôi hay đơn giản chỉ là…gàu.
3. Bàn chải đánh răng, đầu lọc thuốc lá, chai uống dở, tem…, những nơi mà chắc chắn bạn sẽ tìm ra nước bọt của nghi phạm.
4. Khăn giấy hoặc bông tăm, có thể chứa chất nhầy, máu, mồ hôi hoặc ráy tai.
5. Một chiếc bao cao su đã qua sử dụng – địa điểm không thể hợp lý hơn cho việc tìm kiếm tinh trùng, dịch âm đạo, hay…. tế bào thành trực tràng.
6. Một chiếc dũa móng tay, nơi có thể chứa những tế bào vảy bong ra ngoài.

3. Phân tích chứng cứ

Từ hiện trường vụ án, những bằng chứng ADN này sẽ được chuyển đến những phòng thí nghiệm để bắt đầu tiến hành công việc phân tích ADN. Hãy cùng điểm qua những công nghệ phân tích thường được sử dụng.

Kỹ thuật Restriction fragment length polymorphism – RFLP (tạm dịch: phân tích đa hình chiều dài đoạn cắt giới hạn): là một trong những kỹ thuật đầu tiên được sử dụng trong việc phân tích ADN, nguyên lý cơ bản chủ yếu dựa trên việc phân tích chiều dài của các sợi ADN, bao gồm cả những cặp base được lặp đi lặp lại. Chiều dài của ADN trong bằng chứng thu thập sẽ được so sánh với một ADN mẫu. Và phương pháp này đòi hỏi mẫu chứng cứ phải hoàn toàn không bị nhiễm bẩn.
Kỹ thuật khảo sát STR (Short tandern repeat): tiến bộ lớn nhất của kỹ thuật này đó là việc đòi hỏi mẫu chứng cứ có kích thước nhỏ gọn hơn nhiều so với phương pháp trên. Mẫu ADN sẽ được khuyếch đại thông qua phương pháp PCR (polymerase chain reaction – tạm dịch: kỹ thuật khuyếch đại chuỗi). Một cách ngắn gọn, các kỹ thuật viên sẽ làm cho mẫu ADN ban đầu nhân lên theo đúng cách mà nó được nhân lên trong tự nhiên. Và sau đó, trình tự ADN này sẽ được so sánh với trình tự ADN mẫu, từ đó các nhà điều tra có thể nhận diện tên tội phạm.
phan tich adn
Phân tích ADN

4. Công nghệ ADN giúp truy bắt hung thủ từ những vụ án tưởng chừng như đã bế tắc

a. Thủ phạm hiếp dâm lĩnh án sau 33 năm chỉ vì một bãi tè bậy

Hai vụ hiếp dâm tại New Castle, Anh vào năm 1983 và 1988 đã rơi vào ngõ cụt khiến các nạn nhân vô cùng phẫn uất. Mặc dù cảnh sát đã tìm được ADN tại hiện trường nhưng họ không tìm được nhân vật nào trùng khớp trong cơ sở dữ liệu.

Nạn nhân Wendy Forrester, năm nay 56 tuổi, cho biết, sau trải nghiệm tồi tệ đó, bà luôn sống trong cảm giác sợ hãi lo lắng và phải chuyển nhà nhiều lần vì ám ảnh tâm lý. Hơn 3 thập kỷ qua, bà vẫn thường cầu nguyện rằng tên hung thủ sẽ có ngày phải đền tội.

Có lẽ lời cầu xin của bà Wendy cũng đã có tác dụng. Tháng 4 năm 2017, bà bất ngờ nhận được cuộc gọi từ cảnh sát thông báo rằng họ bắt được một nghi phạm tên Eric McKenna, người này có ADN trùng khớp với ADN ở hiện trường năm đó.

b. Vụ sát hại cô giáo viên trẻ 26 năm trước được hóa giải nhờ mẩu kẹo cao su

Ngày 21/12/1992, cô giáo trẻ Christy Mirack, 25 tuổi, sống tại tiểu bang Pennsylvania (Mỹ), đã được phát hiện nằm chết bất thường tại nhà riêng. Cơ thể Christy đầy những vết bầm tím, từ phần thắt lưng trở xuống bị lột trần. Theo báo cáo khám nghiệm thi thể, Christy đã bị xâm hại tình dục, bị đánh đập và bóp cổ chết.

ADN từ tinh dịch của tên hung thủ được tìm thấy trong người nạn nhân nhưng đáng tiếc cảnh sát không thể tìm ra người trùng khớp trong cơ sở dữ liệu. Vụ án của cô giáo Christy đã khiến cho bao nhiêu người xót xa đau đớn lại càng thêm bất mãn vì kẻ thủ ác không bị đưa ra ánh sáng gần 3 thập kỷ trời.